Mag ik u voorstellen: Shaheen Rassoul. Shaheen woont in Santa Fe, New Mexico. Het meest illegale wat hij ooit heeft gedaan is het stencillen van een fantasie-graffitifiguur, de Frogman, op willekeurige stoepjes. Zie het als een persoonlijk kunstproject.

In 2003 leerde hij Molly kennen. Ze hadden pas een paar weken iets, maar het ging erg goed tussen hen, en Molly vroeg Shaheen of hij zijn beproefde kip-curry voor haar en haar vriendinnen wilde maken; het leek haar een leuke gelegenheid om haar vriendje aan hen voor te stellen. Kieskeurige kok als Shaheen is, ging hij wel nog even een koksmes halen bij zijn stiefvader, die in de buurt woonde.

Het was erg gezellig, en aan het eind van de avond bleef Molly dan ook verbaasd in de deuropening staan toen Shaheen zich wegmaakte met een smoesje in plaats van bij haar te overnachten – hij was immers toch eerder blijven slapen? Maar Molly’s vermoedens van acute bindingsangst waren ongegrond: Shaheen glipte er slechts tussen uit om nog even een paar Frogmen op de stoep te spuiten langs de route die Molly dagelijks loopt, als cadeau aan zijn prille geliefde. Tenminste, dat was de bedoeling. Verder dan vier of vijf kikkermannetjes zou hij niet komen, maar in een ander opzicht kwam hij veel verder dan hij ooit had durven dromen: tot in de hoogste regionen van FBI en het ministerie van Defensie zou men zijn naam kennen.

–> Lees verder…

Iedereen met graffitti-ervaring kent het gevoel. Is dat een politiewagen? Dan vlug dumpen die spuitbussen en doorlopen, niets aan de hand. (Ziehier tips van de meester)

Wat aanvankelijk volgde was een voorspelbare dialoog tussen Shaheen en de agenten: Waar kom je vandaan? Waar is je auto dan? (Ja, in autominnend Amerika is ‘s nachts over straat lopen al een bron van verdenking.) En, vooral, waarom heb je die handschoenen aan?

Shaheen mompelde wat smoesjes en weigerde zijn auto te laten doorzoeken (hetgeen overigens volkomen legaal is), en voor hij het wist werd hij in de boeien geslagen. Reden: “een dame” had geklaagd over een vreemd persoon in de buurt van haar huis. Meer niet.

Toen werd de auto toch maar doorzocht, en de inhoud bleek bijzonder interessant voor de agenten: om te beginnen, Shaheens oude, verfomfaaide paspoort. Shaheen is geboren in Afghanistan, en had voor zijn terugkeer naar de VS enige tijd welzijnswerk verricht in Tadjikistan en Afghanistan. Het paspoort zat zodoende vol met stempels en ingeniete visa van die landen maar ook van Turkije, Kazachstan, Pakistan en zelfs Korea.

Vervolgens, foto’s van mannen verkleed als moedjahedien: compleet met kogelriemen over de borst en Kalasjnikovs in de aanslag. In werkelijkheid waren dat de Russische vrachtwagenchauffeurs die het kantoor van de hulpverleningsorganisatie hadden helpen verhuizen van Tadjikistan naar Kabul; bij wijze van ironisch souvenir hadden ze zich in een Afghaanse winkel zo laten fotograferen. Maar leg dat maar eens uit aan iemand die jouw verhaal niet kent.

Tenslotte vonden de agenten, jawel, een vlijmscherp koksmes.

Na een FBI-verhoor van tien uur (bijgewoond door de Secret Service), een huiszoeking en drie maanden van af-en-aan vragen beantwoorden begonnen de federale autoriteiten in te zien dat Shaheen misschien toch geen terrorist was. Wel liep op lokaal niveau nog een aanklacht tegen hem wegens bekladding. Omdat Shaheen geen geld had voor een advocaat vroeg hij een kopie op van zijn dossier, in de hoop in contact te kunnen treden met de dame die het telefoontje pleegde op grond waarvan hij was gearresteerd. Hij ging naar haar toe, en letterlijk in haar tuin pas las hij haar naam: “Valerie Rumsfeld”. Jawel, dochter van. Blijkbaar was ze onlangs naar Santa Fe verhuisd en was Shaheen bij het vervaardigen van zijn artistieke liefdesverklaring aan Molly net iets te dicht bij het nieuwe huis van de ministersdochter gekomen.

Wat Shaheen hieraan over houdt? Een plek op allerhande lijsten met “mogelijke terroristen”, waar hij mogelijk nooit meer vanaf komt en waardoor Shaheen slechts met veel moeite kan reizen. En een half uur zendtijd op This American Life, mogelijk het beste radioprogramma van de VS en waar ik dit verhaal het eerst hoorde.

En zo komt de aap uit de mouw: dit stukje dient slechts als schaamteloos promotiepraatje voor This American Life: uitstekende onderzoeksjournalistiek, fantastische radiodocumentaires, onderwerpen die door andere media vaak genegeerd worden en bovenal briljant gevonden thema’s en de nodige dosis humor. Wat wil je nog meer. Voor diegenen die niet bekend zijn met het programma een aantal persoonlijke favorieten:

Hoaxing Yourself – Amerikaanse puber faket een Engels accent en gaat zelf in zijn Britsheid geloven. En: student doet zich voor als strikte, levenslange vegetariër – tot zijn ouders op bezoek komen.

Know Your Enemy – Een Palestijnse geeft zich op als zelfmoordterrorist, maar bedenkt zich en wordt uiteindelijk in de cel geinterviewd door de Israelische minister van Defensie. En: in de jaren tachtig probeert een Californische officier van justitie bekendheid te verwerven met een stuntrechtszaak tegen de zanger van de Dead Kennedys wegens onzedelijke teksten. Jammer dat hij niet eerst even naar ze geluisterd had. Jello Biafra (de zanger) steelt de show en de harten van de rechters, en twintig jaar later belt hij in deze uitzending met de aanklager en blijken ze meer gemeen te hebben dan ze dachten.

My Big Break – In de jaren zestig kreeg een varieté-duo de kans van hun leven: ze werden gevraagd voor een optreden in de legendarische Ed Sullivan Show. De kijkcijfers waren enorm en vandaag de dag praten mensen nóg over die ene uitzending. Maar van het duo hebben we nooit meer wat gehoord. In deze uitzending leggen ze uit door wie dat kwam. (De clou is te goed om weg te geven, ga luisteren.)

Superpowers – Zora heeft een tatoeage van een soort bol op haar schouder. Mannen vragen er wel eens naar, en haar antwoord heeft meer dan eens tot een acuut huwelijksaanzoek geleid: sinds haar jeugd heeft Zora dromen waarin deze bol haar superkrachten geeft. Ze besloot die vermogens in het echte leven na te streven… en kreeg het aan de stok met de CIA. En een informeel onderzoek naar de eeuwige vraag: zou je liever kunnen vliegen of onzichtbaar kunnen zijn?

Telephone – Over wie we zijn aan de telefoon, en over dingen die aan de telefoon gebeuren en nergens anders. Presentator Ira Glass vertelt over zure telefoontjes tussen hem en zijn ex, tien jaar geleden. En: een vader vermoedt dat zijn zoon drugs gebruikt, en besluit zijn telefoongesprekken op te nemen. Onethisch als dat ook mag klinken, het eindigt met een fantastische daad van wijs ouderschap. Verder: toen één lid van They Might Be Giants zijn pols brak, en de ander bij een inbraak al zijn gitaren kwijtraakte, konden ze een tijdlang niet optreden. Om de band toch gaande te houden, begonnen ze Dial-A-Song, een antwoordapparaat dat liedjes van de band afspeelt.

En natuurlijk: “That’s Not What I Meant“, waarin het verhaal van Shaheen wordt behandeld. Klik in de link
s op “RA” om de desbetreffende aflevering direct in RealAudio te beluisteren. Voor meer over Shaheen, lees hier verder.