Als Autodrop één ding bewezen heeft, is het wel dat een oproep tot verbod de beste promotie is. En goed voor je kan het ook niet zijn, zo’n verblijf onder zeeniveau. (Mijn Engelse neefje verwachtte torenhoge muren om Flevoland heen: geen slecht idee.) Nee, dan het volkslied van onze jongste provincie: Waar wij steden doen verrijzen / op de bodem van de zee/ onder Hollands wolkenhemel / tellen wij als twaalfde mee.

Ik roep dan ook op tot een algeheel verbod op Flevoland, te beginnen met een Flevoban voor de horeca vanaf 1 juli 2008. (Wel mogen Flevoshophouders aparte Flevoruimtes inrichten voor diegenen die het écht niet kunnen laten.) En een uitzondering geldt, zoals altijd, voor Dat Ene Weekeinde in Augustus.

Daarover dus. Allereerst: pas op voor grote lijnen. Het is de vloek van de journalist om patronen te zien waar ze niet zijn, en nergens is dat zo misplaatst als wanneer het om Lowlands gaat. Zo zou u, zoals de Volkskrant afgelopen woensdag, kunnen reppen over “de voelbare invloed van Ian Curtis” – voor mijn part had er “de geest van Theo” gestaan of desnoods “drie dagen cultuurknuffelen met het nalatenschap van Bush in het achterhoofd” – goeie punten, allemaal, maar het lijkt me verstandig om te benadrukken dat Lowlands vooral over zichzélf gaat.

Ja, lieve lezer, Lowlands is de zelfingenomen, solipsistische Ouroboros van de evenementenbranche, een meta-metafestival zó verwijderd van haar oorspronkelijke definitie (“eh, je kan er bandjes kijken”) dat Derrida er vanuit de hemel op neertuurt, even aan zijn pijp lurkt, en mompelt: “O. [...] O jee.”. En dat is een Goed Ding, Lieve Lezer. Sterker nog, Lowlands is een kroon op de beschaving, een gift gods. Laten wij steden doen verrijzen. Leest u mee?

–> ACHTERGRONDMUZIEK BIJ HET LEZEN, TER LERING ENDE VERMAAK

GROTE LIJNEN

Had ik u even tuk. Er zijn wel degelijk algemene tendensen en eerste indrukken te melden. Zo is Alpha salonfähiger geworden. Misschien zelfs volwassener. Tuurlijk, de gigantueuze monstertent biedt nog altijd onderdak aan Hilversum Drie-darlings die blijkbaar de afslag Landgraaf hebben gemist en toen maar een tijdje hebben rondgereden tot ze zichzelf in Biddinghuizen aantroffen: noem een Kaiser Chiefs, noem een Killers.

Maar meer dan ooit tevoren lijken er onder de artiesten die dit jaar promoveren naar die blauwgele wigwam vele te vinden die weliswaar brede kritische steun genieten, maar die de Lowlander zich vooral zal herinneren van hun eerdere actes de présence voor een kleiner publiek, zoals Editors en Arcade Fire. Opmerkelijker nog is dat iemand als Damien Rice – die het toch vaak van de meer fluisterende registers moet hebben – voor de galmende Behemoth wordt gegooid die Alpha heet.

Dan: Lowlands cultiveert steeds nauwgezetter haar eigen hypes. Punt in kwestie is uiteraard de veelbesproken Magneetbar, die vorig jaar inderdáád een klein publiek geheimpje was (wat met haar maffe kostuums en haar kosteloze bier), maar nu ook vooral als zodanig wordt geadvertéérd, als in: “dit is onze boomhut, alleen voor leden – en iedereen is lid!”. Nu moet Lowlands doen als Lowlands doet, want dat is de Tao – maar de onderscheidende bezoeker moet zodoende wel op zoek naar nieuwe, eigen toevluchtsoorden. GRATIS TIP: de Vogelkathedraal, ergens naast X-Ray. Vraag me niet hoe ik het weet, maar dat gaat de nieuwe hippe hangout worden. Ik voel het.

Zoals een profeet uit Issaquah, Washington ooit zei: fads they come and fads they go / and God, I love that rock and roll. De keerzijde van iedere hype is haar eindigheid; en hoewel Lowlands eer toekomt voor het immer bedenken van Gekke Nieuwe Dingetjes moet erkend worden dat er ook dit jaar een aantal formats een stille dood zullen sterven. (Voor medeleven, bel John de Mol.)

Meest saillante voorbeeld is het ooit onvolprezen Lowlands University: de première met Ruud Lubbers bewees op verbluffende wijze hoe goed dit onwaarschijnlijke concept – toch gewoon hoorcollege op een moment waarop u er niet op zit te wachten – eigenlijk binnen het Lowlandsuniversum páste. Vorig jaar was er nog meneer professor Gerard ‘t Hooft als rock star of physics, maar de nieuwigheid is er gewoon af. Wellicht dat op vrijdag nog wat mensen bij prof. mr. Pieter van Vollenhoven hun donderdagse vierentwintig-uurstentkater willen uitslapen, en met prof. dr. Robbert Dijkgraaf heeft LL Uni een Gerard ‘t Hooft 2.0 in handen, maar ach. Lowlands University is creatief failliet, en er zullen weinig mensen huilen op haar begrafenis.

Tot slot nog een economisch bulletin. Blijkbaar gaat het goed met Nederland, want vorig jaar schrokken hordes goedbedoelende would be-Lowlanders – ondergetekende incluis – zich een Pinkpophoedje van de plotse uitverkoop, zo kort voor het fluitsignaal. Dit jaar schoof het laatste enkeltje Biddinghuizen nóg eerder over de toonbank: zelfs voor augustus nog maar begónnen was. (Overigens is bij het ter perse gaan van de Volkskrant de muntprijs blijkbaar nog niet vastgesteld. Houd uw portemonnee goed vast.)

VRIJDAG

Land gemaakt door mensenhanden / vol vertrouwen en met kracht. U ontwaakt als ware het een verjaardag en Kerstmis ineen. Maar dan brakker. Want u bent op donderdag gekomen, en laat ik het niet merken dat dat niet zo was. Sokjes aan en zoeken die wielewaal!

Eerste taak is zoals altijd het zorgvuldig bepalen van waar nóu toch weer die eervolle traditie moet worden nageleefd, Het Zien Des Openingbands. Want dat is belangrijk. In tegenstelling tot vorig jaar is de keuze nu snel gemaakt: u gaat naar Mark Ronson. Waarom? Omdat hij Ryan Adams covert en het is niet slecht. Omdat hij Radiohead covert en het is niet slecht. Sterker nog, hij covert de Smiths en het is. Niet. Slecht. Een rocknerd-lieveling dus. Daarnaast heeft hij ook nog geknikkerd met hiphop-halfgoden als Mos Def en Ghostface Killah, dus u weet wat u in huis haalt: een kwiek aperitief om de smaakpapillen voor te bereiden, de voetjes nat te krijgen, de auditieve cortex te configureren op modus: Lowlands.
UPDATE 06-08: Mark Ronson blijft thuis.

En dan, dán pas, het terrein verkennen. Steek vanaf de India over en kijk met een niet te opvallende, licht verdenkende blik naar de Magneetbar. Wat gebeurt daarbinnen? En dan de buren: de groene Grolsch-loods. Hier verkopen ze oud bier in nieuwe flessen. Denk ik. Niemand vertelt mij ooit iets. Maar deze plekken zijn op z’n minst verdacht en bovenal toch nog een beetje eng, dus het is zaak dat u koffie haalt en zich nestelt in de Vogelkathedraal. Waarom precies, dat weet ik niet, maar u zult er geen spijt van krijgen. Strijk neer en overzie uw rijk. (Biechten mag ook, maar bewaar dat liever voor zondag.)

Ontspan.

Maar niet te lang, want er moet doorgestoomd worden naar de Alpha, want dat mag weer dit jaar. En wat waren ze lief, Tom Smith en zijn kornuiten, toen ze in 2005 door een kleine logistieke catastrofe in de India stonden, maar hun backline nog op Heathrow. “Never fly Easyjet,” grapte Smith, en frunnikte wat onwennig rond met één van de zoveelste van collegiale collega’s geleende gitaren. “Ik denk dat deze van Sons & Daughters is – of toch van Voicst? Beda
nkt, in ieder geval.” Laat ik dat bijbelse stambomengezeik achterwege laten (“Gewoon de Britse Interpol” – “Nee man ze hebben het allebei van Joy Division afgekeken” – “Ja maar dit is weer meer Echo and the Bunnymen”) en zeggen: Editors is één van de meest sympathieke Engelse bandjes, en het is meer dan de moeite waard om te kijken of ze nu – ten tijde van Het Moeilijke Tweede Album – evenzeer overtuigen met hun onderkoelde, broeierige liederen.

Om in Engeland te blijven gaan we naar India, maar onderweg is het aan te raden om als gepaste voorbereiding op wat komen gaat even langs te lopen bij de Grolsch voor Lily Allen, want zij is de anti-Amy Housewine: maak u geen zorgen, ze zuipt evenveel hoor (als we The Sun mogen geloven) maar ze is zo authentiek als de pest, wat met liedjes zingen over haar immer stonede kleine broertje en klagen tegen de pers dat ze zichzelf dik vindt.

Maar niet blijven plakken, want we moeten naar Jamie T, The One Man Arctic Monkey, Pretender to Mike Skinner’s Throne, Esq. Een verhandeling over de jongeheer Treays is niet compleet zonder het te hebben over The Streets, en dat ga ik heel kort houden. Mike Skinner maakte als The Streets met Original Pirate Material een universeel meesterwerk dat flirtte met UK Garage en het tegelijkertijd parodieërde; Jamie T is zijn erfgenaam maar heeft nog veel, veel meer schijt aan genres. Debuutalbum Panic Prevention is eigenlijk een mixtape, maar dan met eigen liedjes. Rest ons enkel nog namedropping: The Clash, The Specials, Joy Division, Billy Bragg. Zegt tenminste één van deze namen u wat? Kom dan kijken en lees Jamies dagboek. [GNFTI over Jamie T: Panic Prevention.]

Dan weer terug naar de dit jaar weer serieus te nemen Alpha. Arme Damien Rice. Zijn meisje is bij hem weg. Ooit sloot Rice met zijn ouwe band Juniper een contract met Polygram, maar deed een Rasmussentje: aan de vooravond van de opnames van wat hun eerste album voor een groot platenlabel zou worden ging hij trainen in Mexico – dat wil zeggen, hij verdween naar Italië. Na een paar jaar als straatmuzikant bracht hij het magistrale O uit, dat terecht op iedere koffietafel in Engeland en Ierland ligt. En wat voor meisje trouwens: Lisa Hannigan was met haar stem als een engel een steunpilaar in het oeuvre van Rice, en nu ze er mee gekapt is wacht elke Damien Rice-minnende Lowlander in spanning af of Rice de immense Alpha ook zonder haar tot gepaste stilte weet te manen.

Dan mag u kiezen. De eer van slotact is te verdelen tussen de live erg sterke feestact Basement Jaxx, Damon Albarns allstarproject van deze week The Good, the Bad and the Queen, New Weird America-aanvoerder Devendra Banhart, en 3FM-lievelingen The Killers.

Nou moet ik Banhart een eervolle vermelding geven, want man. Shit is goed. En bonus: u hoeft zich er niet voor te schamen. Maar ik ken geen schaamte, en het vlees is zwak, dus ik sluit aan voor de Killers. Een band die ondanks zulke wanstaltige albums toch zulke fantastische nummers maakt krijgt een krul in mijn boekje. Om niet te zeggen broekje. Wat mij brengt bij het dagfeitje dat Rufus Wainwright zijn “Tulsa” (“You taste of potato chips in the morning”) naar verluidt over Killers-zanger Brandon Flowers handelt. Dish dish dish!

Homo-erotische cantates terzijde: áls u er bij was eerder op de avond, bij Damien Rice in de Alpha, in het voorvak links van het middenhek, tussen die gast die maar niet wilde ophouden met praten en dat meisje dat alle teksten kende maar geen Engels, dan bent u nu verliefd. Op wie, of wat, dat doet niet terzake. Er moet gedronken en gedanst worden, het weekend is jong. GRATIS TIP: kús eens iemand. Is bijzonder prettig.

MARK RONSON (Londen, hippe hop en kekke covers): 14:00, India [MP3: Amy (Ryan Adams-cover)]
EDITORS (Birmingham, Engeland, onderkoelde new-wave revival): 16:40, Alpha [MP3: All Sparks]
LILY ALLEN (Londen, pop, singer-songwriter): 17:40, Grolsch [MP3: Alfie]
JAMIE T (Londen, singer-songwriter, electropop): 18:35, India [MP3: Sheila]
DAMIEN RICE (Ierland, singer-songwriter, troubadour): 20:15, Alpha [MP3: I Remember]
DEVENDRA BANHART (Texas, indie folk): 22:00, India [MP3: Heard Somebody Say]
of
THE KILLERS (Las Vegas, glam-gitaar-pop-meisjes-rock): 22:00, Alpha [MP3: Mr. Brightside (demo)]

U TWIJFELT: Dizzee Rascal (ik versta die man niet), Mika (“I could be anything you like”? Doe dan!), Kasabian (diep respect, maar ik heb strootjes getrokken en Jamie T won).

U MIJDT: Heideroosjes, de Lama’s (beiden bij gebrek aan slechter: beiden zonder veel moeite te haten).

ZATERDAG

Waar de zee werd teruggedrongen / die zoveel verschrikking bracht. Alleen waar ik “zee werd teruggedrongen” zei bedoelde ik “beker werd leeggedronken” en waar ik “verschrikking” zei bedoelde ik “plezier”. Stop de tijd, ik wil twee jokers inzetten.

Omarm uw kater. Sterker nog: verwordt tot uw kater. Nog lang geen tijd voor reflectie; nu is de tijd voor koffie. Games In Concert belooft ook de moeite waard te worden voor de Nontendo: afgelopen jaar bewees het concept zich al in verscheidene zalen, en Super Mario op tig violen (en een trommel en fluit, wellicht) lijkt een uitstekende gelegenheid voor het Koffieconcert, ook al zo’n Lowlandstraditie die in ere gehouden dient te worden. U kan toch zitten, want het is vroeg en in de Alpha.

Dan is het nog even afwachten wie de TBA in de Lima in gaat vullen; daarna ligt de dag voor u open als een maagdelijk wit vel. Echt, want opvallend genoeg kent de Lowlandszaterdag veel kwaliteit maar weinig waar een bindend reisadvies voor mag worden afgegeven. Ga eens langs bij The Rifles, als u van degelijke, nonsensloze gitaarliederen van Britse makelij houdt. Of Kubus en kornuiten (inclusief de vrijheidshater Salah Edin), als u van de hiphop bent. Turbonegro desnoods, als u geeft om ranzige herrie en verontrustend loyale fans.

Wel wil ik even een klein pleidooi houden voor Tom van Laere, de Belg die droomde dat hij Amerikaan was en die zich Admiral Freebee noemt: in 2003 was ik samen met vriend L. op tijd opgestaan om hem in de Golf te zien. Dit jaar staat hij in de theatertent – u weet wel, die waar u altijd zo lekker lang voor in de rij mag staan – en daar komen de klanken van
de Vlaamse cowboy waarschijnlijk veel beter tot zijn recht. En spelerij terzijde: beschuldigingen van Americana-nepperij mogen tegenwoordig op dovemansoren vallen, al is het alleen maar omdat Freebees laatste album een duet bevat met die beroepssamenzangeres uit Alabama: Emmylou Harris, wiens CV leest als een encyclopedie van iedereen die ook maar iets betekent of betekend heeft in de folk- en countrygeschiedenis (Willie Nelson, Neil Young, Gram Parsons, Ryan Adams, Bright Eyes, gaat u door).

Ook blijft het vooralsnog even spannend wie de verrassingsact van 17:45 in de Alpha wordt: verschillende – al dan niet zelfbenoemde – insiders menen een Grote Naam te verwachten, hetgeen tot wilde speculaties leidt die variëren van absurd tot absurder: zo heb ik namen als White Stripes, Faithless, Nirvana, de Beatles, en God de Vader Zelf (alleen een DJ-set, natch) voorbij horen komen. U zegt het maar. Wel weet ik dat Smashing Pumpkins niks te doen hebben die dag (maar wel die ervoor en erna, en ook nog in de buurt); wat dat betekent weet ik niet, ik speculeer ook maar mee.

UPDATE 02-08: ‘t Is Gabriel Fucking Rios. Bedankt voor de moeite!

Tevens wil ik aanraden even bij Interpol langs te lopen – het zijn toch de ranzigste steegjes van New York waar deze ernstig kijkende mannen de mosterd halen, en dat lijkt me een uitstekend bodempje voor de lange, lange nacht die komen gaat. Of u daarna Kaiser Chiefs gaat begroeten in Alpha is louter afhankelijk van uw stemming en smaak. Het enige dat ik er over kwijt wil is dat ik in 2005 – toen Kaiser Chiefs toch nog iets minder een huis- tuin- en keukennaam was – geprobeerd heb iedereen binnen gehoorbereik te overtuigen dat het een hiphop-act betrof (“‘Kai-sahhh….. CHIEEF!!’”). Dit met wisselend succes.

Dan: naar buiten, naar buiten. U heeft de hele dag nauwelijks een agenda gehad, maar nu heeft u natuurlijk met uw vrienden afgesproken bij de Vogelkathedraal. En drinkt u vele cocktails!

GAMES IN CONCERT (NL, Nintendo-mega-orkest): 13:30, Alpha [YouTube]
THE RIFLES (Londen, geen-gezeik Britrock): 14:45, Grolsch [MP3: Peace & Quiet]
ADMIRAL FREEBEE (Vlaamse cowboy): 16:15, Juliet [MP3: Rags 'n' Run]
INTERPOL (NYC, ernstig kijkende mannen, vuige new wave): 20:50, Grolsch [MP3: Next Exit]

U TWIJFELT: Jimmy Eat World (“Bleed American” is een meesterwerk, maar what have they done for us lately?), The View (Ik draag ook wel eens een tijdje dezelfde broek. Nou en?), CSS (I bet that you sound better on the dancefloor).

U MIJDT: Saybia (out-Coldplay-en Coldplay, en dat is een prestatie), Patrick Wolf (Peter Pan in concert!).

ZONDAG

De natuur laat zich hier gelden / dieren kiezen nest of hol. Maar het is zondag in het dierenrijk, en u verlaat zowel nest als hol – maar niet noodzakelijk in die volgorde – en spoedt zich naar waar het feest der feesten is. Misschien zelfs al voor Alamo Race Track, want die doen het echt niet slecht voor een stelletje Hollanders, maar dat tijdstip moet u ook maar trekken.

Wel is er na het krieken van het middaggloren een verplichte excursie naar de Bravo, want een stel jonge kleine paarden hadden een club, maar die was oud, dus nu is er een nieuwe, ofzo. Goed, ik geef toe, ik weet weinig over New Young Pony Club, maar laat ik dit zeggen: op mijn lokale Lowlands-rayonvergadering werden er cijfers uitgedeeld, en NYPC scoorde ondanks of dankzij de stemmen van een stel notoire zuurpruimen hoger dan zelfs Arcade Fire of Motörhead. Het zal de naam zijn. Het is vrolijke electropop, en u wordt er wakker van.

Wakker genoeg, hopelijk, voor de Zoveelste Zweedse Slaapkamerheld. Loney, Dear heet deze, en ik ben zijn fan. Zoals iedere voorvechter van de knäckebröd-indiepop maakt Loney, Dear understated voortkabbelende popjuweeltjes met een voorliefde voor koortjes en glockenspiel. Maar waar zijn landgenoten het toch vooral moeten hebben van hun tekstuele breedsprakerigheid en zelfspot (Jens Lekman), harmonieuze overredingskracht en safety in numbers (I’m From Barcelona), precieuze studies van de Angelsaksische pophistorie (Peter, Björn and John en wéér Jens Lekman) en, het moet gezegd, een goedkeurend stempel van de invloedrijke Amerikaanse muziekpers (alle bovenstaande) springt Emil Svanängen er uit door gewoon nóg een paar kilowatt subtieler te zijn dan zijn collega’s. Loney, Dear lijkt vrij te zijn van enige intellectuele of muzikale baggage, als een soort Broken Social Scene zonder uit de hand gelopen experimentatiedrift. Of Okkervil River op een zonnige dag. Of Belle & Sebastian zonder Belle. Of Sebastian.

Hetgeen een gepast ouverture zal zijn voor nog zo’n Scandinaviër (maar dan één uit Noorwegen, dus deze telt niet mee voor bovenstaand lijstje): Erlend Øye, met zijn jongste project The Whitest Boy Alive. Aanvankelijk wilde de blekere helft van Kings of Convenience er een elektronisch feestje van maken; blij dat het dat niet is geworden, want het uiteindelijke resultaat blijkt een sterke oefening in – mag ik het zeggen? – minimalistische pop, en voelt als electropop waarop simpelweg alle elektronica is weggelaten. Met een ritmesectie die een geüpdatete versie van The Cure speelt en Øyes immer tot kalmte manende stem is The Whitest Boy Alive hét chillmedium voor de Lowlandszondagmiddag, en dat gaat u nodig hebben, met het oog op wat u nog te wachten staat.

Daarna moet u verplicht heiligschennis plegen en kiezen tussen Motörhead en Sonic Youth, waarover ik met een recht gezicht weinig anders kan melden dan dat ze beide Heel Belangrijk zijn en Iconen uit de Muziekgeschiedenis. There’s no pleasing everyone. Ondergetekende zal zich laten meeslepen naar de oudgedienden van Sonic Youth omdat zijn vrienden anders niet meer met hem praten.

Maar over meeslepen gesproken. Hoeveel beter kan het zijn, in Lowlandstermen? Prime time, zondagavond 20:00 in de Alpha, hét moment waar iedereen het hele weekend naartoe heeft gewerkt – alle eerdere artiesten waren slechts meesterknechten in dienst van de halfgoden die hun aantreden zullen maken als Hoofdact van Lowlands. In 2005 overrompelden zij al met één van de beste Lowlandsconcerten ooit, en nu zijn ze de retour met een nieuw album en een meer dan welverdiende reprise in de polder. Verdere woorden zijn overbodig: Arcade Fire.

En al wat daarop volgt is dan ook slechts slagroom. Dinosaur Jr kunt u doen, bijvoorbeeld, als u van gescheurde trommelvliezen en indiehelden met weelderig glooiende grijze lokken houdt (sprak een YouTube-commentator: “Gandalf rocks!”). Of Tool, voor de meest intelligente, welbespraakte metalband ter wereld. Groove Armada, desnoods, mocht
u een vagina of zin in een feestje hebben. Maar wat u ook kiest, ergens in uw achterhoofd zal de herinnering aan de hemelse herrie van Arcade Fire blijven knagen, en er zit dan ook niets anders op dan het op een zuipen te zetten. Alles mag op. Ga eens langs bij Kees van Hondt - de meest eclectische DJ van het meest eclectische festival op vaderlandse bodem – voordat hij na vannacht met de VUT gaat.

Alles mag op.

ALAMO RACE TRACK (NL, indie rock): 11:30, India [MP3: We Like to Go On]
NEW YOUNG PONY CLUB (Londen, new wave discopop): 13:20, Bravo [MP3: Ice Cream]
LONEY, DEAR (Zweden, singer-songwriter, indiepop): 14:10, India [MP3: I Am John]
THE WHITEST BOY ALIVE (NO/ DE, singer-songwriter, new wave): 16:15, Lima [MP3: Burning]
SONIC YOUTH (NYC, noise, post-punk): 18:15, Alpha [MP3: Teen Age Riot]
ARCADE FIRE (Montreal, majestueuze indie rock): 20:00, Alpha [MP3: Rebellion (Lies) (live)]

U TWIJFELT: U.N.K.L.E. (kent eigenlijk iedereen alleen van die ene samenwerking, dus wat valt er verder te beleven?), Nine Inch Nails (legendarische band die zichzelf vakkundig overbodig heeft gemaakt).

U MIJDT: The Pigeon Detectives (hype in een glas water), CocoRosie (raar-voor-het-raar, na de gekke act blijft er weinig over), Simian Mobile Disco (zonder de andere helft van de band en zonder Justice blijft generieke dansmuziek over.)

MAANDAG

Jongens waren we, maar aardige jongens. Later zullen we ons dit schaterend herinneren. Het is gezien. Het is niet onopgemerkt gebleven.

Eerder op GNFTI: 2005 verslag; 2006 vooruitblik, verslag. Elders: de Volkskrant, 3voor12, File Under, Flickr, YouTube, nog meer YouTube.